Biopsychospołeczne uwarunkowania

Projekt badawczy: Biopsychospołeczne uwarunkowania przemocy seksualnej stosowanej przez osoby nieletnie.

Kierownik projektu:

mgr Agnieszka Felińska

(Projektowana rozprawa doktorska pod kierunkiem prof. dr hab. Marii Beisert)

Opis projektu:

Planowana praca doktorska poświęcona będzie patologicznym zachowaniom seksualnym podejmowanym przez młodzież w Polsce. Podstawowym zagadnieniem stanie się przemoc seksualna stosowana przez chłopców w wieku od 15 do 18 lat oraz jej biologiczne, psychologiczne i społeczne uwarunkowania. Inspiracją do badań jest obecny (ograniczony) stan wiedzy w tym zakresie. Potrzeba badań nad nieletnimi sprawcami przemocy seksualnej staje się obecnie nagląca ze względu na wzrost ilościowego wskaźnika wykorzystań seksualnych oraz rosnącą brutalizację tych przestępstw, tymczasem zagadnienie to nie jest podejmowane w badaniach empirycznych w Polsce.

Tematyka dysertacji nawiązywać będzie do seksualności człowieka i do jej przejawów występujących przede wszystkim na poziomie behawioralnym oraz poznawczym. Praca osadzona zostanie w ekologiczno-rozwojowym oraz społeczno-poznawczym podejściu do człowieka.

Obecny stan wiedzy psychologicznej pozwala z całą pewnością stwierdzić, iż to nie pojedynczy czynnik determinuje stosowanie przemocy seksualnej. Przemoc seksualna jest procesem, który ma swoje korzenie we wczesnych latach dzieciństwa i wymaga działania wielu czynników, by doprowadzić jednostkę do jej stosowania. Istnieją różne sposoby wyjaśniania przemocy seksualnej, a w konsekwencji wiele teorii etiologicznych tego zjawiska. W planowanej pracy za podstawę myślenia o uwarunkowaniach przemocy seksualnej stosowanej przez osoby nieletnie przyjęto jedną zintegrowaną teorię przemocy seksualnej Williama Marshalla (Marshall, 2000). Koncepcja ta jako jedyna, z niewielu zresztą teorii wyjaśniających zjawisko przemocy seksualnej stosowanej przez młodzież, ujmuje tę problematykę całościowo, odnosząc się zarówno do czynników społecznych, psychologicznych, biologicznych, jak i sytuacyjnych. W poszukiwaniu czynników determinujących stosowanie przemocy seksualnej przez osoby nieletnie podejście zintegrowane jest optymalne. Umożliwia ono całościowe traktowanie rozwoju nastolatka z uwzględnieniem wszystkich czynników determinujących rozwój psychoseksualny w perspektywie czasowej w cyklu życia jednostki.

Cel projektu:

Dokonanie analizy uwarunkowań przemocy seksualnej stosowanej przez osoby nieletnie oraz weryfikacja modelu teoretycznego ilustrującego determinanty biologiczne (typ temperamentu), psychologiczne (doświadczenia wczesnodziecięce, charakter, kompetencje społeczne) i społeczno – kulturowe (czynniki sytuacyjne, cechy kultury) przemocy seksualnej stosowanej przez nastolatków.

Osoby badane:

Nieletni chłopcy w wieku 15 – 18 lat, którzy dokonali czynu karalnego określanego jako przemoc seksualna, zostali za to ukarani przez Sąd poprzez umieszczenie w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapeutycznych i w chwili badania przebywają w w/w placówkach w Polsce.

Kontakt w sprawie projektu:

Agnieszka Felińska

e-mail: aga_fel@wp.pl